28-02-14

Drenkelingen (De Standaard Avond)

100 Mensen, waaronder 2 journalisten van deze krant laten zich vrijwillig een weekend opsluiten in de nieuw-gebouwde gevangenis in Beveren. Bij wijze van test. Om de procedures en de nieuwe veiligheidssystemen uit te proberen. Een lovenswaardig initiatief. Leerrijk, niet in het minst voor de 100 vrijwilligers. Opgesloten zitten doet iets met een mens. Iets onbehaaglijk. Toen er onlangs een aantal beelden vrijgegeven werden van de nieuwe straf-inrichting, stak er een (bescheiden) stormpje op. Een alles-bij-elkaar braaf en voorspelbaar stukje vox populi dat haar verontwaardiging drenkt in termen als luxe-hotel en betaalde vakantie. Criminelen verdienen het niet zo verwend te worden, weet u wel.

Misplaatste reactie. Ook een kerker met een flatscreen blijft een kerker. Opgesloten zitten doet iets met een mens. Iets ondraaglijk onbehaaglijk.

Zelf meegemaakt. Heel even toch. Een paar jaar geleden speelde ik een bescheiden rol in een kortfilm van de jonge filmmaker Jonas Baeckeland. Plaats van actie was de oude, verlaten gevangenis van Hasselt. Neerslachtige sfeer daarbinnen, beklemmend, alsof het zuchten van de vroegere bewoners nog hoorbaar was en hun wanhoop nog vanonder de celdeuren golfde. Toen ik 'opgesloten' werd om de scène te draaien, (de deur ging een paar minuten echt op grendel) trok op slag een rilling door mijn lijf. Als voorbereiding op de rol had ik een gesprek gehad met de man die 12 jaar lang in die eigenste cel 'gewoond' had. Hij vertelde dat hij al die jaren de hele dag lang alleen maar hartstochtelijk verlangd had naar die 2 korte momenten waarop iedereen 'gelucht' werd. Begrijpelijk, dacht ik, eindelijk de benen kunnen strekken, een sigaret roken, een simpel praatje slaan. Nee dus. Fout gedacht. Bleek dat hij bewust nìet mee naar buiten ging, dat hij ervoor koos om net dàn in zijn cel te blijven. Alleen maar omwille van de (voor hem) zalige wetenschap dat de cellen naast de zijne leeg waren. Twee keer per dag een half uur geen buren. Ook niet aan de overkant van de gang. Heerlijk vond hij dat. Even alleen kunnen zijn (zijn letterlijke woorden). Veelzaamheid. Familie van eenzaamheid. Nog iets tragischer.

Een mooi initiatief, dat test-weekend in Beveren. Maar minder origineel en uniek dan het lijkt. Persoonlijk ken ik mensen zat die zich vrijwillig laten opsluiten. Achter tralies die ze zelf zorgvuldig smeden en eigenhandig voor hun venster timmeren. Laat me in dat kader even een knoert van een open deur intrappen: vrijheid is ons meest dierbare bezit. Vrijheid om te gaan en staan waar we willen. Vrijheid ook om te zeggen en schrijven wat we willen. En toch kieperen we die zelfde vrijheid telkens weer eigenhandig uit het raam. Omdat vrijheid moed vergt. Moed die velen van ons ontbeert. Waardoor we liever kiezen voor de onvrije veiligheid van een op wantrouwen gestoelde liefdesrelatie. Ik roep maar wat… Of voor het aanbidden van een imaginair opperwezen, met automatisch bijgeleverd ethisch referentiekader. Ook al lang heel populair. Zelfs het vrolijke sprookje van de vorige levens en de aura's en de chacras is de laatste tijd weer erg hot…

Drenkelingen, dat zijn we. Arme naakte drenkelingen in een grote oceaan, zich wanhopig vastklampend aan elke tak die toevallig voorbij drijft. Bang. Te bang om vertrouwen te hebben, vertrouwen in het water dat ons draagt. Als we vertrouwen hebben...

Dat is de oefening.

 

Maandag zijn ze weer vrij, de 100 proefkonijnen (de ene al wat vrijer dan de andere).

Gepost door Catherine K | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.