09-02-14

Tante Liz

Nieuwe column van Raf voor demens.nu!

Koortsachtig proberen iets te vergeten? Onbegonnen werk. Hoe meer je je best doet, hoe minder het lukt. Denk nu, beste lezer, NIET aan een roze koe. Onmogelijk. Het is dezelfde paradox: vergeten kun je niet wensen. Vergeten overkomt je. Het verleden vervaagt. Zinkt haast onmerkbaar onder een dichte, alles verhullende sluier. Onbereikbaar, elke dag meer. Vergetelheid is de laatste realiteit. En toch…hier en daar een beeld, een herinnering. Een tafereel dat zich blijvend ontworstelt uit die donkere poel van vergetelheid. Niet noodzakelijk een belangrijk of significant beeld. Evengoed een triviaal detail. Dit is één van de beelden die blijft: Zomer op de buiten. Wekenlang logeren bij tante Liz en nonkel Fred. (Nonkel Fred, de goedlachse. Tante Liz de lieve schat, maar ook de schichtige, met de blik van de opgejaagde). Eten aan een lange tafel, buiten op het erf: de kinderen aan één kant, tante Liz en nonkel Fred aan de ander kant. En Phil natuurlijk. Phil was er altijd. Phil zat naast Liz. Tussen Fred en Liz in. Altijd. Phil was haar oudste broer (nonkel Phil) en naar verluidt vroeger, lang geleden toen ze zelf kind waren, Phil en Liz, een heel verstandige, grappige jongen. Altijd lachen geblazen met Phil: deed, tijdens het bidden voor de maaltijd, alsof hij in slaap gevallen was. Bleef dan met zijn handen gevouwen en zijn ogen dicht, stijf onbeweeglijk zitten en begon zachtjes te snurken. Viel boem!…van zijn stoel op de grond en sliep zogezegd verder onder de tafel. Lachen jongen! En dat in de tijd, ik spreek over 65 jaar geleden, in de tijd dus dat God nog springlevend was. Je kon ter plekke van je paard gebliksemd worden als je snurkte tijdens het bidden…dat gebeurde toen heel courant!

Ander voorbeeld: hé jongens wie kan dit? En dan pakte hij, Phil, 2 eieren uit zijn zak: tok!…tegen zijn voorhoofd…rustig die schaal eraf, en hap…binnen. Ok Liz, probeer maar…en mijn tante, 8 jaar en trots als een pauw, het water in de mond om dat ei te kunnen binnenspelen (het was in de jaren na de oorlog, en ze zaten daar zonder overdrijven met grote honger aan tafel, het was absoluut geen vetpot bij mijn tante thuis met 11 kinderen)…dus zij met grote ogen: tok!! Het andere ei tegen haar voorhoofd…zachtgekookt natuurlijk…haar lange haar onder de eiersmurrie…lachen jongen…brul-len-van-het-lachen!

Ja, nonkel Phil, dat was me een grapjas. Veel later hoorde ik dat hij toentertijd verschrikkelijke dingen heeft gedaan bij tante Liz. Zij was 8 en klein, en hij was 11 jaar ouder, dus groot, en hij deed met haar wat hij eigenlijk met de meisjes uit het dorp had moeten doen, en is dat blijven doen tot mijn tante 17 was, en tot hij, gelukkig voor haar, met 20 pinten in zijn lijf, gestruikeld is over een tuinslang op het erf, en verdronken is in de goot. Geen grap…verdronken in de goot, in 5 cm water. Oef. Geen uur te vroeg. De klootzak.

Geen uur te vroeg, maar veel en veel te laat voor mijn tante, want zoals ik al vertelde: nonkel Phil zit tot de dag van vandaag naast haar aan tafel. Loopt ook mee de trap op 's avonds, kruipt mee in bed, ligt dan doodgemoedereerd tussen haar en nonkel Fred in, mengt zich onbeschaamd in hun gesprekken... En dat alles maakt mijn tante tot mijn tante: een muisje, zacht en lief maar schichtig ook en bang en zelden of nooit rustig in het hart. De blik van de opgejaagde in de ogen. Ik schrok niet toen ik de ware toedracht hoorde. Ik had al zoiets vermoed. Ik zag dat tante Liz niet alleen door het leven ging. Ik zag dat er iemand over haar schouder meekeek, meesprak door haar mond, en na al die jaren zelfs mee huilde door haar ogen.

Vergeten mag je niet wensen. Als je het wenst, lukt het niet. Vergeten mag je wel iemand anders toewensen. Dat wel. Ik wens het haar toe, moedige tante Liz: vergeten. En verder leven. Alsnog.

Gepost door Catherine K | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.